Wielu z sycowian spacerujących w miejskim parku zastanawiało się nad pochodzeniem mijanych rzeźb, znajdujących się w pobliżu kościoła ewangelickiego. Analizując zbiory zdjęć ukazujących sycowski zamek na przestrzeni lat, można wnioskować, iż pojawiły się one po jego rozbudowie w roku 1906. Jest więc wysoce prawdopodobne, iż pomysłodawczynią ich sprowadzenia była księżna Francoise Biron von Curland.
Historia powstania rzeźb sięga roku 1684 i ma swój początek w Paryżu. André Le Nôtre (1613 – 1700) - nadworny ogrodnik Króla Słońce Ludwika XIV (1638 – 1715) stworzył przed fasadą budynku dwa ogromne baseny wodne aby uzyskać odpowiednie oświetlenie Sali Lustrzanej Wersalu. Ten obszar parku nazwano Le Parterre d’Eau (Parter wody). Monumentalne baseny przyozdobiono początkowo szesnastoma rzeźbami z brązu. Symbolizowały one rzeki Francji: Loarę i Loiret, Rodan i Saonę, Sekwanę i Marnę, Garonnę i Dordogne. Pięć lat później do rzeźb zaprojektowanych między innymi przez takich artystów jak Antoine Couysevox(1619-1690) i Etienne Le Hongre (1628-1690) dołączono cztery nimfy i cztery grupy bawiących się dzieci.
Le Parterre d’Eau uzupełniło w roku 1674 sześć grup marmurowych rzeźb zwanych „Grande Commande”, których produkcja nadzorowana była przez Colbert’a. W ich skład wchodziły następujące alegorie: cztery pory roku, cztery pory dnia (ranek, południe, wieczór i noc), cztery części świata (Europa, Azja, Ameryka, Afryka), cztery pierwiastki (powietrze, ogień, ziemia, woda), cztery elementy poezji.
Młoda i wykształcona księżna pragnęła przypuszczalnie zabrać z rodzimego Paryża część zapamiętanego piękna, które widywała w dzieciństwie. Skorzystała przy tym z tworzonych niemalże na skalę masową kopii wersalskich dzieł sztuki. Ich producentem była firma Val d’Osne.
Założona w 1836 roku przez Jean-Pierre’a ANDRE, jej nazwa pochodzi od doliny (val po francusku) Osne w której mieścił się zakład produkcyjny. Początkowo fabryka niewiele różniła sie od innych znajdujących się w departamencie Haute Marne, francuskim zagłębiu produkcji i odlewu żelaza. Jej właściciel ukierunkował ją jednak na produkcję odlewów dekoracyjnych, zatrudniając do tworzenia modeli bardzo znanych artystów : Liénard’a, Pradier’a, Jacquemart’a, Rouillard’a, a przede wszystkim Mathurin Moreau’a, który stał się z czasem jednym z administratorów fabryki.
Dziesiątki tysięcy modeli pomników, dzieł sakralnych czy figur nagrobnych oferowanych przez firmę zyskały popularność na całym świecie. W latach trzydziestych XX wieku kłopoty finansowe firmy doprowadziły do jej przejęcia przez Société Durenne, która zrezygnowała z produkcji obiektów dekoracyjnych na rzecz części mechanicznych, używając do ich wykonania metalu pochodzącego z przetopu istniejących już figur. Fabryka została ostatecznie zamknięta w 1986r., w momencie gdy jej wyroby zaczęły nabierać dużej wartości na rynku sztuki. Do dziś odlewy wykonane przez Val d’Osne zdobią wejścia do paryskiego metra i most Aleksandra III, centrum miasta w Rio de Janeiro oraz liczne place, kościoły i cmentarze w Europie, Turcji, Kanadzie i Ameryce Południowej.
|
To z katalogu tej właśnie firmy zamówiono rzeźby, które trafiły do Sycowa: między innymi alegorię rzeki Garonny i kopię wersalskiej nimfy, a także rzeźbę przedstawiającą trzy anioły, o czym świadczy sygnatura na jednej z nich. Wzorem francuskiego Wersalu w parku sycowskim umieszczono także alegorie czterech pór roku. Tym sposobem założony w stylu angielskim park nabrał europejskiego blichtru, a Syców otrzymał swój własny Le Parterre d’Eau. Jest to kolejny dowód na to, że założenie parkowe zostało przez jego twórców starannie przemyślane.
 |
 |
 |
| Symbol rzeki Garonny projektu rzeźby - Antoine Coysevoux.- Wersal | Nimfa w Wersalu. Źródło: www.bezdroza.com. Artor projektu Etienne Le Hongre. Sprzedawana w katalogu firmy pod nazwą "Rzeki Francji". | Cztery pory roku w Wersalu. http://www.livresphotos.com/IMG/jpg/versailles_5.jpg |
Obecne rozmieszczenie rzeźb odbiega od pierwotnego zamysłu twórcy konceptu wersalskiego założenia parkowego. Wskazane byłoby uporządkowanie rozrzuconych dziś rzeźb i skupienie ich wokół wody. Natomiast alegorie czterech pór roku powinny zostać ustawione na tle zieleni, aby były bardziej widoczne.
Literatura:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Andr%C3%A9_Le_N%C3%B4tre
Friedman, Ann (January-March 1988), "The evolution of the Parterre d'eau", Journal of Garden History vol. 8, no. 1: 1–30
Marie, Alfred and Jeanne (1976). Versailles au temps de Louis XIV. Paris: Imprimerie Nationale.
Thompson, Ian (2006). The Sun King's Garden: Louis XIV, André Le Nôtre, and the Creation of the Gardens of Versailles. London: Bloomsbury Publishing.
http://compagnonshistoire.free.fr
| © AN, 2010 |